Magdalena Furmanik-Kowalska o sztuce i kulturze Dalekiego Wschodu www.magdalenafurmanik.pl
Blog > Komentarze do wpisu

Prekurskorkie działania Shigeko Kuboty

Większość osób choć trochę interesujących się współczesną sztuką zna nazwisko koreańskiego twórcy, pioniera instalacji wideo - Nam June Paika (1932-2006). Niewiele jednak słuszało o jego żonie, wybitnej japońskiej artystce Shigeko Kubocie (ur. 1937), której niektóre prace były preskursorska względem prac jej małżonka.

Shigeko Kubota, Vagina Painting

W historii sztuki zapisała się przede wszytskim jako autorka kontrowersyjnego performansu "Vagina Painting" (1965), który odbył się w ramach jednego z festiwali Fluxusu. Na białym papierze rozłożonym na podłodze malowała artystka pędzlem umieszczonym w bieliźnie tak, aby oglądający odnieśli wrażanie, że tworzy przy pomocy swojej waginy. Kubota użyła do tego czerwonej farby, która w tym kontekście przywodziła na myśl krew menstruacyjną1, co wywołało w widzach radykalne reakcje, w większości nieprzychylny odbiór dzieła.

Artystka w swoim wystąpieniu świadomie nawiązywała do akcji Nam June Paika pod tytułem „Zen for Head” (Wiesbaden 1962), który zastosował sok pomidorowy jako farbę, a pędzel zastąpiła mu jego głowa. Zaś pierwotną inspiracją dla obydwu performansów była zaczerpnięta ze Wschodnich kultur, czerwona kaligrafia.

„Vagina Painting” jest również odczytywana jako opozycyjna akcja artystyczna w stosunku do twórczości Yvesa Kleina, zwłaszcza jego „Anthropometries of the Blue Period” z 1960 roku, podczas którego artysta „malował” swoim charakterystycznym błękitem za pomocą nagich, kobiecych ciał.

Shigeko Kubota z Nam June Paikiem

Z nostalgii za Japonią (mieszkającej od 1964 roku w Stanach), powstała pierwsza prekursorska instalacja wideo Shigeko Kuboty – „Riverrun” (1972). Ukazywała ona czarno-białe ujęcia różnych rzek na pięciu telewizorach ustawionych jeden koło drugiego. Dodatkowo przed nimi znajdowała się fontanna soku pomarańczowego połączona z kamerą, która nagrywała widzów pijących ten napój, po czym przesyłała ich kolorowy obraz do szóstego monitora, stojącego obok pięciu wyświetlających widoki rzek.

W pracy tej Kubot wideo stało się częścią instalacji przestrzennej. Wykorzystanie go w tej formie, potraktowanie wideo jako rzeźby była niezwykle pionierskie, nawet względem twórczość Nam June Paika, uważanego za ojca tego rodzaju sztuki. Nikt wcześniej przed nią nie eksperymentował z wielokanałowymi instalacjami wideo, do tego połączonymi z innym tworzywem "nieartystycznym", takim jak wodą.



1 Krew menstruacyjna wzbudza odrazę i lęk, w szczególności u męskich odbiorców. O wykorzystaniu tej reakcji w sztuce więcej pisałam w artykule "Krwawy sznur. Kilka kontekstów cyklu fotograficznego „Bind”, który jest dostępny w publikacji:
Szpetne w Sztukach Pięknych. Brzydota, deformacja i ekspresja w sztuce nowoczesnej, red. Małgorzata Geron, Jerzy Malinowski, Wydawnictwo Libron, Kraków 2011



 

wtorek, 20 sierpnia 2013, magafurmanik

Polecane wpisy